Rancangan Struktur Putrajaya 2050 (RSP50)
Pelan induk perancangan spatial jangka panjang statutori Putrajaya — mengunjurkan pertumbuhan penduduk daripada 125,200 (2025) kepada 305,000 menjelang 2050 merentasi 20 presint. Pada 2025, 72,879 penduduk (58.21%) mendiami presint berkepadatan tinggi (IND-61), dengan Presint 11 (25,262), Presint 9 (21,879), dan Presint 17 (14,182) sebagai hab kediaman utama dalam fabrik bandar terancang Putrajaya.
Gambaran Keseluruhan
Rancangan Struktur Putrajaya 2050 (RSP50) adalah dokumen perancangan spatial jangka panjang statutori Perbadanan Putrajaya — pelan yang diwartakan secara sah yang mengawal guna tanah, taburan penduduk, penzonan kepadatan, pembangunan perumahan, dan pelaburan infrastruktur bagi 20 presint Putrajaya dari hari ini hingga 2050.
Disediakan oleh Jabatan Perancangan Bandar PPj mengikut Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172), semakan RSP50 menggabungkan data penduduk 2025 terkini daripada DOSM, unjuran pertumbuhan berbilang dekad daripada Laporan Unjuran Penduduk Malaysia 2020–2060, dan analisis spatial peringkat presint untuk memandu evolusi Putrajaya daripada penduduk semasa 125,200 kepada sasaran 305,000 penduduk menjelang 2050 — sambil memelihara identifikasinya sebagai ibu kota persekutuan yang paling hijau dan dirancang secara mampan di Malaysia.
Kitaran semakan 2025 juga merupakan asas bukti untuk IND-61 (Penduduk Bandar Mengikut Kepadatan) di bawah MS ISO 37122:2019, dengan 72,879 penduduk — 58.21% daripada jumlah penduduk — mendiami presint berkepadatan tinggi (>10,000 penduduk).
Prestasi 2025 — IND-61: Penduduk Bandar Mengikut Kepadatan
K4 (Penunjuk 61): Bilangan Penduduk yang Tinggal di Kawasan Kepadatan Penduduk Sederhana Hingga Tinggi
MS ISO 37122:2019 — Formula Penunjuk 61:
[\text{IND-61} = \frac{A}{B} \times 100 = \frac{72{,}879}{125{,}200} \times 100 = \mathbf{58.21\%}]
Di mana:
- A = Penduduk di presint berkepadatan tinggi (>10,000 penduduk), 2025: 72,879
- B = Jumlah penduduk PBT, 2025: 125,200
Penduduk Mengikut Presint (2025)
| Presint | Unit Perumahan | Anggaran Penduduk | % | Kategori Kepadatan |
|---|---|---|---|---|
| Presint 1 | 806 | 2,329 | 1.87% | Rendah |
| Presint 2 | — | — | 0.00% | — (Institusi Kerajaan) |
| Presint 3 | 3 | 9 | 0.01% | Rendah |
| Presint 4 | — | — | 0.00% | — (Institusi Kerajaan) |
| Presint 5 | 3,903 | 11,556 | 9.23% | Tinggi |
| Presint 6 | 1,680 | 4,974 | 3.89% | Rendah |
| Presint 7 | 25 | 73 | 0.06% | Rendah |
| Presint 8 | 3,108 | 9,017 | 7.20% | Sederhana |
| Presint 9 | 7,541 | 21,879 | 17.48% | Tinggi |
| Presint 10 | 211 | 612 | 0.49% | Rendah |
| Presint 11 | 8,207 | 25,262 | 20.18% | Tinggi |
| Presint 12 | 395 | 1,117 | 0.89% | Rendah |
| Presint 13 | — | — | 0.00% | — (Institusi Kerajaan) |
| Presint 14 | 2,570 | 7,457 | 5.96% | Sederhana |
| Presint 15 | 3,286 | 9,534 | 7.61% | Sederhana |
| Presint 16 | 2,541 | 8,243 | 6.58% | Sederhana |
| Presint 17 | 4,888 | 14,182 | 11.33% | Tinggi |
| Presint 18 | 3,086 | 8,954 | 7.15% | Sederhana |
| Presint 19 | 32 | 93 | 0.07% | Rendah |
| Presint 20 | — | — | 0.00% | — (Rezab Alam Semula Jadi) |
| JUMLAH | 43,152 | 125,200 | 100% |
4 Presint Kediaman Teratas:
- 🥇 Presint 11 — 25,262 orang (20.18%)
- 🥈 Presint 9 — 21,879 orang (17.48%)
- 🥉 Presint 17 — 14,182 orang (11.33%)
- Presint 5 — 11,556 orang (9.23%)
Sumber: Kajian Rancangan Struktur Putrajaya 2050, Laporan Unjuran Penduduk Malaysia 2020–2060
Profil Penduduk — Putrajaya 2025
Ringkasan Demografi
| Penunjuk | Nilai | Sumber |
|---|---|---|
| Jumlah Penduduk (2025) | 125,200 | DOSM 2025 |
| Lelaki | 62,100 (49.6%) | DOSM 2025 |
| Perempuan | 63,100 (50.4%) | DOSM 2025 |
| Kadar Pertumbuhan (KPPT 2010–2025) | 4.12% setahun | DOSM / RSP50 |
| Penduduk 2010 | 68,361 | DOSM |
| Purata Isi Rumah | 3.5 orang | RSP50 |
| Kadar Migrasi | +59 per 1,000 penduduk | RSP50 |
| Kadar Kematian Kasar | 1.8 per 1,000 | RSP50 |
Struktur Umur (2025)
| Kumpulan Umur | Penduduk | % | Perubahan vs 2010 |
|---|---|---|---|
| 0–14 (Belia) | 41,600 | 33.17% | +20,501 |
| 15–64 (Usia Bekerja) | 81,300 | 64.98% | +34,561 |
| 65+ (Warga Emas) | 2,300 | 1.84% | +1,777 |
| Jumlah | 125,200 | 100% | +56,839 |
Perbandingan Densiti Bandar
| Bandar | Penduduk | Keluasan | Densiti |
|---|---|---|---|
| Putrajaya | 125,200 | 4,931 ha | 25 orang/ha |
| Kuala Lumpur | 1,982,100 | 24,289 ha | 82 orang/ha |
| Johor Bahru | 647,202 | 43,154 ha | 15 orang/ha |
| Pulau Pinang | 1,645,700 | 104,868 ha | 17 orang/ha |
Unjuran Penduduk RSP50 2025–2050
| Tahun | Unjuran Penduduk |
|---|---|
| 2025 (Asas) | 125,200 |
| 2030 | ~145,400 |
| 2035 | ~175,900 |
| 2040 | ~213,700 |
| 2045 | ~257,800 |
| 2048 | ~290,200 |
| 2050 (Sasaran) | 305,000 |
Faktor pertumbuhan yang diambil kira: TFR (~2.0), kadar kematian (1.8/1,000), migrasi bersih (+59/1,000), bekalan perumahan (83,438 unit), purata isi rumah (3.5 orang).
Perundingan Awam RSP50 (Kaitan IND-34)
Semakan RSP50 mencetuskan perundingan awam formal pada 2025 — menyumbang terus kepada IND-34 (Warga Terlibat dalam Proses Perancangan):
| Sesi | Tarikh | Peserta |
|---|---|---|
| Program Publisiti dan Penyertaan Awam RSP50 | 17 Nov – 16 Dis 2025 | 35 |
| Taklimat RSP50 bersama MPPWP | 3 Dis 2025 | 121 |
| Jumlah Penglibatan RSP50 | 156 |
Keselarasan Blueprint PSCB & MSCF
| Rangka Kerja | Keselarasan |
|---|---|
| Teras PSCB | Teras 3: Tadbir Urus Pintar — 3.3: Perancangan Bandar Berasaskan Data & Perisikan Spatial |
| Komponen MSCF | Kerajaan Pintar — Perancangan Bandar Berasaskan Bukti & Tadbir Urus Data Spatial |
| MS ISO 37122 | IND-61: Penduduk Bandar Mengikut Kepadatan — 58.21% (72,879/125,200, 2025) |
| MS ISO 37122 | IND-34: Warga Terlibat dalam Perancangan — 0.6% (156 peserta RSP50 daripada 745 jumlah) |
| SDG 11 | Bandar Mampan — pembangunan bandar kompak, terancang, hijau |
| SDG 13 | Tindakan Iklim — reka bentuk bandar taman berkepadatan rendah mengurangkan kesan haba bandar |
| SDG 15 | Kehidupan di Darat — pemeliharaan tanah lembap dan rezab alam semula jadi (Presint 20) |
Objektif Strategik: Membimbing pertumbuhan spatial Putrajaya daripada 125,200 kepada 305,000 penduduk menjelang 2050 melalui penzonan kepadatan berasaskan bukti, penyampaian perumahan mampan (83,438 unit saluran paip), dan pembangunan presint berasaskan data — mengekalkan identiti Putrajaya sebagai bandar persekutuan hijau contoh Malaysia sambil mencapai ambang kepadatan kompak yang diperlukan untuk transit awam, utiliti, dan penyampaian perkhidmatan yang cekap.
Garis Masa & Proses Statutori RSP50
Proses RSP50 mengikuti prosedur statutori berstruktur di bawah Akta 172:
| Peristiwa | Tarikh | Status |
|---|---|---|
| Laporan Penemuan Awal | 30 Ogos 2025 | ✅ Selesai |
| Laporan Pemeriksaan | 11 November 2025 | ✅ Diluluskan — Perakuman Persetujuan YB Menteri Wilayah Persekutuan |
| Draf Rancangan Struktur Putrajaya 2050 | Mei 2026 | 🔄 Dalam Proses — Kelulusan Pewartaan YB Menteri Wilayah Persekutuan |
Visi RSP50 — Putrajaya Visionari Bandaraya Pintar 2050
Visi: Putrajaya Visionari Bandaraya Pintar 2050 / Putrajaya Smart Visionary City
RSP50 menggariskan visi jangka panjang Putrajaya melalui kerangka akronim PUTRAJAYA — 7 Teras, 18 Polisi, dan 60 Halatuju Strategik:
| Huruf | Teras | Fokus |
|---|---|---|
| P — Pintar | Teras 1 | Putrajaya Pintar Berteraskan Teknologi, AI dan Berdaya Tahan |
| U — optimUm | Teras 2 | Putrajaya Optimum dan Bersepadu |
| T — mobiliTi | Teras 3 | Putrajaya Rangkaian Mobiliti Terhubung dan Cekap |
| R — cemeRlang | Teras 4 | Putrajaya Unggul, Cemerlang dan Beridentiti |
| A — mAmpan & hijAu | Teras 5 | Putrajaya Mampan dan Hijau |
| J — vibrAn (Vibran) | Teras 6 | Putrajaya Memacu Ekonomi Vibran Kreatif dan Dinamik |
| Y — berdaYa huni | Teras 7 | Putrajaya Berdaya Huni dan Inklusif |
18 Polisi:
| Polisi | Penerangan |
|---|---|
| Polisi 1 | Pengurusan Cekap dan Pintar Berteraskan AI dan Pendigitalan |
| Polisi 2 | Tadbir Urus Risiko Bencana yang Responsif, Adaptif dan Berdaya Tahan |
| Polisi 3 | Perancangan Spatial yang Optimum, Seimbang dan Bersepadu |
| Polisi 4 | Pemerkasaan Kemudahan Awam dan Infrastruktur yang Menyeluruh dan Bersepadu |
| Polisi 5 | Rangkaian Mobiliti Bandar Bersepadu yang Cekap, Terhubung dan Lestari |
| Polisi 6 | Ekosistem Mobiliti Aktif yang Selamat, Inklusif dan Mesra Pengguna |
| Polisi 7 | Pusat Pentadbiran Negara Unggul, Berdaya Saing dan Berprestasi Tinggi |
| Polisi 8 | Penanda Aras Global Dalam Kelestarian Bandar dan Kecemerlangan Persekitaran |
| Polisi 9 | Pemerkasaan Identiti Putrajaya Sebagai Pusat Pentadbiran dan Kecemerlangan Negara |
| Polisi 10 | Peralihan Ke Arah Bandar Rendah Karbon, Mampan dan Hijau |
| Polisi 11 | Kelestarian Taman, Tasik dan Wetland Sebagai Aset Strategik Bandar |
| Polisi 12 | Infrastruktur dan Utiliti yang Mampan dan Cekap |
| Polisi 13 | Ekosistem Pelaburan, Hartanah dan Perniagaan yang Dinamik, Berdaya Saing dan Bernilai Tinggi |
| Polisi 14 | Ekonomi Komuniti yang Progresif, Inovatif dan Bernilai Tambah |
| Polisi 15 | Memposisikan Putrajaya Sebagai Destinasi Pelancongan Kreatif, Bernilai Tinggi dan Bertaraf Antarabangsa |
| Polisi 16 | Putrajaya Sebagai Pusat Sukan dan Rekreasi Bertaraf Dunia |
| Polisi 17 | Putrajaya Ke Arah Komuniti Ihsan Inklusif dan Sejahtera |
| Polisi 18 | Memperkukuh Identiti, Budaya dan Rasa Memiliki di Kalangan Komuniti Putrajaya |
60 Halatuju Strategik membimbing pelaksanaan merentasi semua 7 teras.
Putrajaya dalam Konteks Perancangan Negara — RFN5 & DPN3
Rancangan Fizikal Negara Kelima (RFN5)
| Dimensi | Pengiktirafan RFN5 |
|---|---|
| Kawasan Konurbasi | Putrajaya adalah kawasan teras dalam Konurbasi Nasional — dengan infrastruktur ekonomi, sosioekonomi dan fizikal yang tinggi untuk perkhidmatan berintensiti teknologi tinggi |
| Sosioekonomi | Putrajaya mencatatkan Purata Pendapatan Isi Rumah Tertinggi di Malaysia (RM3,473/bulan) — kemudahan bandar dan infrastruktur berteknologi tinggi yang terbaik |
| Bandar Hijau | RFN5 mengangkat Putrajaya sebagai Bandar Hijau — 13.12 hektar ruang hijau terbuka bagi setiap 1,000 penduduk, melebihi piawaian minimum nasional |
| Bandar Pintar | RFN5 menyenaraikan Putrajaya dalam kategori Developing Smart City; 100% capaian Internet — tertinggi di Malaysia, model bandar digital negara |
| Infrastruktur | RFN5 merancang Lebuh Raya Simpang Pelangai-Putrajaya untuk memperkukuh hubungan wilayah dan aksesibiliti sebagai pusat pertumbuhan negara yang strategik |
Dasar Perbandaran Negara Ketiga (DPN3)
| Dimensi | Penetapan DPN3 |
|---|---|
| Hierarki Bandar | TIER 1 — Pusat Pentadbiran Negara/Wilayah · Kepadatan Bandar yang Tinggi · Pusat Perkhidmatan dan Institusi Kerajaan |
| Kedudukan | Putrajaya adalah kawasan pembangunan berkepadatan tinggi dan bernilai strategik — hab pentadbiran negara dan penyambung metropolitan |
| Fungsi Bandar | Pusat Pentadbiran Negara · Hab Integrasi Metropolitan Persekutuan · Hab Pengangkutan Rel (TOD) · Warisan Pentadbiran Negara · Bandar Pintar Rendah Karbon |
Inventori Perumahan
Stok Semasa (2025)
| Kategori | Unit | Peratusan |
|---|---|---|
| Perumahan Kuarters | 22,540 | 52.2% |
| Perumahan Awam | 20,634 | 47.8% |
| Jumlah Siap Dibina (2025) | 43,174 | — |
Saluran Paip Perumahan Menjelang 2050
| Kategori | Unit | Peratusan |
|---|---|---|
| Perancangan | 15,902 | 17.5% |
| Sedang Dibina | 24,362 | 26.2% |
| Jumlah Pipeline | 40,264 | — |
Sasaran 2050
| Kategori | Unit | Peratusan |
|---|---|---|
| Perumahan Kuarters | 33,224 | 39.82% |
| Perumahan Awam | 50,214 | 60.07% |
| Sasaran Jumlah 2050 | 83,438 | — |
Trajektori pertumbuhan perumahan: 43,174 → 83,438 (+40,264 unit, +93.3%) untuk menampung sasaran penduduk 305,000 menjelang 2050.
Profil Penjawat Awam
Sebagai ibu kota persekutuan Malaysia, tenaga kerja Putrajaya didominasi oleh perkhidmatan awam:
| Kategori | Bilangan | % |
|---|---|---|
| Jumlah Penjawat Awam Bekerja di Putrajaya | 81,110 | 100% |
| Penjawat Awam yang bekerja dan menetap di Putrajaya | 35,310 | 43.6% |
| Penjawat Awam yang bekerja di Putrajaya tetapi menetap di luar | 45,800 | 56.4% |
Nisbah komuter yang tinggi (56.4%) menunjukkan keperluan Polisi Teras 3 RSP50 untuk meningkatkan kesambungan pengangkutan awam dan pembangunan TOD — khususnya laluan MRT P7, LRT, dan HSR melalui Putrajaya Sentral (ERL P7).
Aset Taman Metropolitan
Putrajaya mengekalkan 12 Taman Metropolitan — rangkaian hijau bertaraf dunia dengan 13.12 ha bagi setiap 1,000 penduduk (mengikut RFN5):
| # | Taman Metropolitan |
|---|---|
| 1 | Taman Botani |
| 2 | Taman Lindungan |
| 3 | Taman Pancarona |
| 4 | Taman Puncak Puteri |
| 5 | Taman Rimba Alam |
| 6 | Taman Rimba Desa |
| 7 | Taman Saujana Hijau |
| 8 | Taman Selatan |
| 9 | Taman Warisan Pertanian |
| 10 | Taman Wawasan |
| 11 | Taman Wetland |
| 12 | Taman Putra Perdana |
Rangkaian Pengangkutan Awam
Kerangka pengangkutan awam pelbagai mod Putrajaya (disepadukan di bawah RSP50 Teras 3):
| Mod | Jenis | Perkhidmatan |
|---|---|---|
| 🚇 Rel (4 jenis) | MRT P7 | Transit Aliran Massa |
| ERL P7 (Putrajaya Sentral) | Laluan Rel Ekspres | |
| LRT | Transit Aliran Ringan | |
| HSR | Rel Berkelajuan Tinggi (dirancang) | |
| 🚌 Bas (3 jenis) | Bas Perantara | Bas Pengumpan |
| Bas Express | Bas Ekspres | |
| BRT | Transit Pantas Bas | |
| 🚤 Air (1 jenis) | Teksi Air | Teksi Air |
| ✈️ Udara (1 jenis) | 30 min ke KLIA | Sambungan Udara |
Sumber: Jabatan Perancangan Bandar (BPMP) Perbadanan Putrajaya — Rancangan Pemajuan Putrajaya 2050
Sorotan Utama
Susunan Teknologi
